|
زانیاری
چهند زانیاریهک
له ساڵی 1995 مۆزهخانهی "لوور"ی پاریس كێبڕكێیهكی ساز كرد تاوهكو 40 ههزار دۆلار خهڵات بدات بهو كهسهی كه پێكهنینهكهی له پێكهنینی "ژوكۆند" دهچێت، بهڵام له نێوان 7 ههزار و 200 كچی لاودا خهڵاتهكه بۆ كهس نهبوو.
- تهوقه كردن كه له ئێستادا مانای دهربڕینی رێز و سۆزه دهگهڕێتهوه بۆ سهدهی ناوهڕاست كه نیشانهی بێ چهكی دوو لایهنهكه بوو.
- یهكهمین فیلم كه له دنیادا زیاتر له یهك ملیۆن دۆلار دهستكهوتی ههبوو ، فیلمی "تهڕهزان" بوو كه له ساڵی 1918 له لایهن "بورگز"وه بهرههم هێنرا.
- خانمی "پام گارنر"ی ئهنگلتهرایی جۆرێك ملپێچ دهچنێت كه نرخهكهی 1000 دۆلاره و هۆكاری گرانی ملپێچهكهش دهگهڕێتهوه بۆ ئهوهی كه ئهم خانمه له خوری پشیلهی ئێرانی ملپێچهكان دروستدهكات.
- بچوكترین پاركی گشتی له شاری "بلفاست" و له ساڵی 1921 له لایهن "بیل مهك لی"یهوه دروستكرا تا ههموو رۆژێك هاوسهره نابینایهكهی لهوێ پیاسه بكات و وابزانێت له پاركێكی گهورهدایه. رووبهری ئهم پاركه 22 مهتر بوو.
ئایا دهزانى گورگ تاكه گیانداره كه جنۆكه دهخوات؟
·ئایا دهزانى گورگ تاكه گیانداره كهوا جنۆكه لێ ى دهترسێ؟
·ئایا دهزانى گورگ بۆنى خوێنى ئادهمیزاد له دورى چهند میلێك دهكاتلهبیابان ,وهئهگهر ئادهمیزاد زامدار بوو خوێنى لێهات له بیابان دهبێته نێچیرى گورگ و رزگار بونى ئهستهمه.
·ئایا دهزانى دهتوانى ئهستێرهكان ببینى له رۆژدا سهیرى قولاى بیرێك بكه له رۆناكى رۆژدا ئهوا دهبینى كهوا چۆن ئهستێرهكان دهدرهوشێتهوه.
·ئایا دهزانى دوورى نێوان خۆرو زهوى بهقهد (385)جار دوریه لهنێوان زهوى ومانگایه .
·ئایا دهزانى بوتلێكى شیر نزیكهى سێ بهشی ڤیتامین (B) له دهست دهدات ئهگهر بێتو بۆ ماوهى دوو كاتژمێر بخریته بهر تیشكى خۆر؟
·ئایا دهزانى خۆر گیران له 7خولهك 8 چركه تێناپهرێ ئهمهش بههۆى ئهم خیرایهى كه زهوى ههیهتى له سورانهوه بهدهورى خۆردا.
·ئایا دهزانى ڤیتامین (i)كه له رۆنى ماسى ورۆنى جگهرى نهههنگ وسپێنهى هێلكه وكهره وسهوزه پهلك درێژه زهردهكان وگێزهر پێویسته بۆ گهشهى مناڵ,كهمى دهبێتهبهربهستى گهشهبون , ههروهها زێده رۆى له خواردنى دهبێته هۆى پالهپهستۆیهكى زۆر بۆ سهر دهماغ وسهر سوران ژانه سهر قژ ههلورین ودهبێته هۆى·قلێشانى پێست دهبێته هۆى ئازارى جومگهكان.
·ئایا دهزانى میوه بهتایبهتى ترشهكان وتهماته بهشێكى زۆر له فیتامین (ج)یان تیایه وه چاكترین ئهم جۆره میوانه ئهوهیه چهند تازه بێ فیتامینهكهى زیاتره. ·ئایا دهزانى بههرهدار ئهو كهسهیه رێژهى ژیرى دهگاته( 130)بله,وهله سهدا( 95 )ى خهلك رێژهى ژیریان له نێوانله نێوان 70-130 پلهیه, بهلام رێژهى ژیرى بێ به هرهكان له نێوان 50-70 یه ,بهلام ,رێژهى گێلهكان لهنێوان 20_50پلهیه له كۆتایشا شێتهكانن ئهوانهى كه رێژهى ژیریان له 20پله كهمتره.
·ئایا دهزانى چهورى خواردن دهبێته هۆى دروست بوونى بهردى (زراو)هۆكه شى بۆ ئهوه دهگهریتهوه ئهم چهوریه رێژهى كۆ لسترۆل زیاد دهكات , وه مانهوهى ئهم بهردانهشبۆ ماوهى زۆر له زراو,مهترسیداره مهترسی توشبونى شێرپهنجهى ههیه. ·ئایا دهزانى قهبارهى دڵ له كهسێكهوه بۆ كه سێكى تر جیاوهزه ,به لام كێشه ئاسایهكهى بۆ پیاوان 325 غرامه وهكێشه ئاساییهكهى بۆ ئافرتانیش 245غرامه. ·ئایا دهزانى ترپهكانى دڵ دهگاته 72ترپه له خولهكێكدا وله كاتژمێرێكدا ترپهكان دهگاته 4320ترپه وكۆى ههموو ترپهكانیش دهگاته 37843200ترپه.
·ئایا دهزانى نه ههنگه شینه كان ده توانن قسه له گهڵ یهكتر بكهن بههۆى گۆرانیه كانیانهوه له دورى 850كیلۆ مهترهوه.
·ئایا دهزانى ئاو نزیكهى 90%كێشى لهشه؟
·ئایا دهزانى ههندێك حالهتى رۆ ماتیزم (رۆماتیزمى جومگهكان)چارهسهر دهكرێت به بهكارهێنانى بهفر وسهركهوتنى گهورهى بهدهست هێناوه.
·ئایا دهزانى مناڵی ئاسایى له تهمهنى شهش ههفتهیدا سهرنج دهداته سهر شته جوڵاوهكان وههر لهو تهمهنشدا لهگهڵ دهنگه له ناكاویهكاندا رادهچڵهكێ واته هه ست به دهنگه كانیش دهكات.
·ئایا دهزانى زۆر خواردنهوهى چاى وقاوه دهبێته هۆى زیاد بونى ترشه لۆكه له خوێناوه دهبێته هۆى زیادبونى رێژهى كۆلسترۆل له خوێن وه هۆ كارى سهرهكى رهقبونى خوێنبه رهكان.
·ئایا دهزانى جگهر گهورهترین ئهندامى ماسولكهى یه له ئهندامهكانى ناو ههناوى مرۆڤ به شێوهیهك كێشهكهى نزیكهى یهك كیلۆ گرام
·ئایا دهزانى ئه وپیاوانهى كهوا تهمهنى 30سال یا 40سالیان بریوه زیلتر توشى (قرێه )دهبن لهوانى تر.
·ئایا دهزانى كورته بالاترین پیاو له جیهاندا (جول)ى هندىیه كه درێژیهكهى له (62)سنتمتر تێناپهریت.
·ئایا دهزانى تیشكى خۆر به ماوهى 8خوله ك دهگاته سهر زهوى؟
·ئایا دهزانى تونس یهكهم دهولهته له بهرههم هینانى زهیتون؟
·ئایا دهزانى یهكهم كهس كه وێنهى له سهر دراو كێشا ئهسكهندهرى مهقدۆنى بوو.
·ئایا دهزانى ناپلیۆن پۆناپهرت كاته بێكارهكانى له شى كردنهوهى (الالغام)بهسردهبرد.
·ئایا دهزانى ئهو رێگهى كهوا خوێن لهلهشى مرۆڤدا ههموو رۆژێك دهى برێت 168ملیۆن میله.
·ئایا دهزانى ئهو نافورهى كه له سهر جومگهى سهرى نهههگهوه دهرهچێ بهرزیهكهى دهگاته 9 مهتر.
·ئایا دهزانى نه ههنگى شین گهورهترین گیانداره لهسهر زهوى؟
ئايا ئةزانـــى ؟
1/ ئايا دةزانى كةولاتى لوبنان بة سيَو بةناو بانگة.
2/ ئايا دةزانى كةولاتى هؤلةندا بةگولَ بةناوبانگة.
3/ ئايا دةزانى كةولاتى فةرةنسا بة ( عةتر) بؤن بةناوبانگة.
4/ ئايا دةزانى كةولاتى ئيتاليا بة جلوبةرگ بةناوبانگة
5/ ئايا دةزانى كةولاتى هندستان بة بةهارات بةناوبانگة.
6/ ئايا دةزانى لةسالى 1652ز دا لةشارى رؤماى پايتةختى ئيتاليا يةكةمين رؤژنامة لة جيهان دةرچوو.
7/ ئايا دةزانى لاواز ترين هةستى بؤن كردن لاى بالندةية.
8/ ئايا دةزانى لةدوونيا دا 2698 زمان هةية كة قسةى ثى دةكريت 424 زمان لة ئةمةريكاية 48 زمان لة ئةوروپاية 153 زمان لة ئاسياية 118 زمان لة ئةفريقاية 1179 زمان لة ئوسترلياية.
9/ ئايا دةزانى وولاتى غانا لة ئةفريقا زؤرترين كاكاو لة جيهان دا بةرهةم َنيت.
10/ ئايا دةزانى ميَشكى مرؤڤ دا ميَشكى پياو قورسترة لة هى ئافرةت.
11/ ئايا دةزانى كيشوةرى ئةفريقا باشترين كيشوةرة بؤ بةرهةم هيَنانى زێڕ
12/ ئايا دةزانى 6500جؤرێ بالندة هةية بؤ سةر 150 پؤل دابةش كراون.
13/ ئايا دةزانى گةورةترين درةخت تا ئيستا روابى لة كاليفؤرنياية كة بةشى 40خانووى كردووة.
14/ ئايا دةزانى كاسى جيهان كيشى 5 كگم ة دريَذى 36سم ة و عةيارى زيَرةكةش 18دةية.
15/ ئايا دةزانى بؤيةكةم جار لةسالى 1879پياويكى بةريتانى جةرخى دروست كردت.
16/ ئايا دةزانى كةميَروو ديوارى بةدةورى دانةويَلةدا دروست كرد ماناى ئةوة دةگةيَنى كةرؤژى دووایى بارانة.
17 ئايا دةزانى لةسالى 1945 ز دا هيتلةر خيَزانى خؤى كوشت و خؤشى كوشت.
18/ئايا دةزانى لةميَژووى دونيادا كة پاو زؤرترين ژنى هيَنابى پیاويَك بوو بةناوى (سليَمان حكيمى پاشا) كة لة ژيانى دا حةوسةد ژنى هيَناوة.
19/ ئايا دةزانى لة ميژوو دا يةكةم سةحابةى كورد ناوى كاروانى كوردى بوو.
20/ ئايا دةزانى ئافرةتيَك لة بةريتانيا كةشوى كرد تاوةكو مرد 62مندالى بوو.
21/ ئايا دةزانى گورةترين و بةهيَزترين كةنالى تةلةفزيوَن لة جيهاندا كةنالى تةلةفزيؤنى (A.L.V)ية .
22/ ئايا دةزانى لةئافرةتدا كةخواى گةورة وةحى بؤنارد بيَت دايكى حةزرةتى عيسا حةزرةتى مريةمة.
23/ ئايا دةزانى كويَر لةخةتى بريل سود لة خويندنةوة وةردةگريَت.
24/ ئايا دةزانى لةسالَى 1920 فليمى مندالان بةرهةم هيَنرا .
25/ ئايا دةزانى گيانةوةريَك بةناوى كارا گارؤ لةباشورى رؤژئاواى ئةمةريكا لةژيانى رؤذانةيدا هةرگيز ئاو ناخواتةوة.
26/ ئايا دةزانى دريَژترين قةبر لة جيهاندا قةبرى ثيَغةمبةر نوحة لة توركياية كةدريَذى 40 مةترة .
27/ ئايا دةزانى مانگ سالَى 3چركة لةزةوى دووردةكةويَتةوة .
28/ ئايا دةزانى گةورةترين تونيلى ژيَر زةوى كة هةتا ئيستا كرابىَ لةنيَوان فةرنساو بةريتانيا دروست كرابوو كة 15 مليار دؤلارى تيچوو.
29/ ئايا دةزانى گةورةترين گةراج لةجيهان كةجيَگةى 7000ئوتومبيَل دةبيَتةوة لةبةريتانيا
|